Konkordato Nedir?
Konkordato, mali durumu bozulmuş olan borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını belirli bir plan dahilinde ödemesini sağlayan bir hukuki yoldur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 285-309. maddeleri arasında düzenlenen konkordato, borçluya nefes alma imkanı tanırken, alacaklıların alacaklarına kavuşma olasılığını da korumayı amaçlamaktadır.
2018 yılında yapılan değişikliklerle iflas erteleme kurumu kaldırılmış ve konkordato müessesesi güçlendirilmiştir. Bu düzenlemeyle konkordato, mali sıkıntı içindeki şirketler için temel bir kurtarma aracı haline gelmiştir.
İİK Madde 285 - Konkordato Talebi
"Borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir."
Konkordato Türleri
1. Adi Konkordato
İflas dışı konkordato olarak da bilinen adi konkordato, iflas talebinde bulunulmadan önce veya iflas kararı verilmeden başvurulan konkordato türüdür. En yaygın uygulanan konkordato türü olup, borçlunun ticari faaliyetlerini sürdürmesine imkan tanır.
2. İflas İçi Konkordato
İflas kararı verildikten sonra başvurulan konkordato türüdür. İflas idaresi veya borçlu, iflas kararından sonra alacaklılarla anlaşma sağlamak amacıyla konkordato teklif edebilir.
3. Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato
Borçlunun malvarlığının tamamını veya bir kısmını alacaklılara terk etmesi suretiyle gerçekleşen konkordato türüdür. Bu durumda alacaklılar, terk edilen malvarlığından alacaklarını tahsil ederler.
Konkordato Başvuru Şartları
Konkordato talebinde bulunabilmek için belirli şartların sağlanması gerekmektedir:
- Ödeme güçlüğü: Borçlunun vadesi gelen borçlarını ödeyememesi veya ödeyememe tehlikesi altında olması
- İyiniyet: Konkordato projesinin dürüst ve gerçekçi olması
- Konkordato ön projesi: Borçların nasıl ödeneceğine ilişkin detaylı plan
- Mali tablolar: Son bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu
- Alacaklı listesi: Tüm alacaklıların ve alacak miktarlarının listesi
- Karşılaştırmalı tablo: Konkordato ile elde edilecek sonuç ile iflas halinde elde edilecek sonucun karşılaştırması
Önemli Uyarı
Konkordato başvurusu, yeterli ve tutarlı belgelerle desteklenmeli ve gerçekçi bir ön proje sunulmalıdır. Eksik veya yanıltıcı belgelerle yapılan başvurular reddedilir ve borçlu aleyhine sonuçlar doğurabilir.
Konkordato Süreci
1. Başvuru ve Geçici Mühlet
Borçlu, asliye ticaret mahkemesine konkordato talebinde bulunur. Mahkeme, başvuruyu uygun bulursa üç ay geçici mühlet kararı verir. Bu süre, en fazla iki ay daha uzatılabilir. Geçici mühlet süresinde geçici konkordato komiseri atanır.
İİK Madde 287 - Geçici Mühlet
"Konkordato talebi üzerine mahkeme, gerekli belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ederse derhâl geçici mühlet kararı verir ve borçlunun malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alır."
2. Kesin Mühlet
Geçici mühlet içinde yapılan inceleme sonucunda konkordatonun başarıya ulaşma ihtimali varsa, mahkeme bir yıllık kesin mühlet kararı verir. Bu süre, altı aya kadar uzatılabilir. Kesin mühlet süresinde kesin konkordato komiseri görev yapar.
3. Alacaklılar Toplantısı ve Oylama
Kesin mühlet içinde alacaklılar toplantısı yapılır. Konkordato projesinin kabulü için, kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluğun onayı gereklidir.
4. Konkordatonun Tasdiki
Alacaklılar tarafından kabul edilen konkordato projesi, mahkeme tarafından tasdik edilir. Tasdik kararı ile konkordato bağlayıcı hale gelir. Mahkeme, aşağıdaki koşulları aramaktadır:
- Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun kaynakları ile orantılı olması
- Konkordato projesinin alacaklılara iflasa göre daha fazla ödeme imkanı sağlaması
- Konkordato harç ve giderlerinin depo edilmiş olması
- Rehinli alacaklılarla anlaşma sağlanmış olması veya rehinli malın değerinin karşılanması
Konkordatonun Etkileri
Mühlet Süresinde
- İcra takipleri durur ve yeni takip başlatılamaz
- İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları uygulanamaz
- Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez
- Takas yapılamaz
- Rehinli mallar hariç, hacizli mallar üzerindeki haciz düşer
Konkordatonun Tasdikinden Sonra
- Konkordato projesi tüm alacaklıları bağlar
- Borçlu, projede öngörülen şekilde ödeme yapar
- Alacaklılar, proje dışında kalan alacaklarını talep edemez
- Konkordato şartlarına uyulmaması halinde fesih talep edilebilir
İflas Erteleme (Kaldırılmış)
2018 yılına kadar uygulanan iflas erteleme kurumu, TTK madde 377 kapsamında düzenlenmekteydi. Borca batık sermaye şirketlerinin, iyileştirme projesi sunarak iflastan kurtulmasına imkan tanıyan bu kurum, 7101 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır. Artık borca batık şirketler için konkordato tek seçenek olarak kalmıştır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2021/3456 E.
"Konkordato talebinde, borçlunun sunduğu ön projenin gerçekçi ve uygulanabilir olması zorunludur. Hayali projeksiyonlara dayanan ve alacaklıları yanıltmaya yönelik projeler, konkordatonun tasdikine engel teşkil eder."
Konkordato Komiseri
Konkordato komiseri, mahkeme tarafından atanan ve konkordato sürecini denetleyen bağımsız kişidir. Komiserin görevleri şunlardır:
- Borçlunun faaliyetlerini denetlemek
- Konkordato projesini incelemek ve görüş bildirmek
- Alacaklılar toplantısını yönetmek
- Mahkemeye düzenli raporlar sunmak
- Borçlunun tasarruflarına onay vermek veya reddetmek
Konkordatonun Feshi
Tasdik edilen konkordato, belirli durumlarda feshedilebilir:
- Borçlunun konkordato şartlarına uymaması
- Borçlunun hileli davranışlarının ortaya çıkması
- Borçlunun malvarlığını alacaklılar aleyhine azaltması
Fesih davası, konkordatonun tasdikine karar veren mahkemede görülür. Fesih kararı ile birlikte borçlunun iflasına karar verilebilir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2022/1234 E.
"Konkordato mühleti içinde borçlunun, komiser onayı olmaksızın önemli miktarda mal satışı yapması, konkordatonun kötüye kullanıldığını gösterir ve mühletin kaldırılması sebebidir."
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2023/5678 E.
"Konkordato projesinde teklif edilen ödeme oranının, iflasta alacaklıların elde edeceği orandan düşük olması, konkordatonun tasdikine engeldir. Alacaklıların konkordatodan iflasa göre daha avantajlı çıkması zorunludur."
Konkordato ve TTK İlişkisi
Türk Ticaret Kanunu, sermaye şirketlerinin borca batıklık durumunda yönetim organlarına bildirim yükümlülüğü getirmektedir. TTK madde 376'ya göre, şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamaması halinde, yönetim organı mahkemeye başvurmakla yükümlüdür. Bu başvuru, konkordato talebi şeklinde de yapılabilir.
TTK Madde 376/3
"Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır."
Sonuç ve Öneriler
Konkordato, mali sıkıntı içindeki işletmeler için önemli bir kurtarma aracıdır. Doğru hazırlanmış bir konkordato projesi ile şirketler, faaliyetlerini sürdürebilir ve alacaklılarına ödeme yapabilir. Ancak konkordato sürecinin başarılı olabilmesi için gerçekçi ve uygulanabilir bir proje sunulması, sürecin profesyonel bir şekilde yönetilmesi ve alacaklılarla iyi iletişim kurulması büyük önem taşımaktadır.
Konkordato sürecine girmeden önce veya süreç içinde profesyonel hukuki destek almak, hem borçlu hem de alacaklılar açısından faydalı olacaktır. Deneyimli bir avukat, sürecin doğru yönetilmesini sağlayarak tarafların haklarını koruyabilir.
Hukuki Destek Alın
Konkordato ve iflas hukuku konularında profesyonel hukuki danışmanlık için bizimle iletişime geçin.