Icindekiler
1. Ortakligin Giderilmesi Davasi Nedir?
Ortakligin giderilmesi davasi (izale-i suyu davasi), payli veya elbirligi mulkiyetine tabi bir malin, ortaklar arasinda paylastirilarak ortaklik durumuna son verilmesi amaciyla acilan bir dava turudur.
Bu dava, miras yoluyla intikal eden tasinmazlarda miras cilarin paylasamamasi, ortak satin alinan mallarda ortaklarin anlasamamasi gibi durumlarda sikca gundeme gelmektedir.
2. Payli ve Elbirligi Mulkiyeti
2.1. Payli Mulkiyet (Musarruk Mulkiyet)
Payli mulkiyette, her paydas mulkiyet hakkini belirli bir pay oraninda kullanir. Paylar tapu sicilinde belirlidir ve her paydasin payi tasinmaz uzerinde maddeten belirlenmis degildir.
TMK Madde 688
"Payli mulkiyette birden cok kimse, maddi olarak bolunmus olmayan bir seyin tamami uzerinde, belirli paylarla maliktir."
2.2. Elbirligi Mulkiyeti (Istirak Halinde Mulkiyet)
Elbirligi mulkiyetinde, ortaklarin belirli paylari yoktur; mal uzerindeki haklar birlikte kullanilir. Miras ortakligi bunun en tipik ornegidir.
TMK Madde 701
"Kanun veya kanunda ongorlen sozlesmeler uyarinca olussan topluluk dolaysiyala mallara birlikte malik olanlarin mulkiyeti, elbirligi mulkiyetidir."
2.3. Temel Farklar
- Payli mulkiyette paylar bellidir, elbirliginde belirlenmemistir
- Payli mulkiyette pay devredilebilir, elbirliginde devredilemez
- Payli mulkiyette tek basina tasarruf sinirlidir, elbirliginde oybirligi gerekir
3. Dava Sartlari
3.1. Davaci Sifati
Ortakligin giderilmesi davasini, payli mulkiyette herhangi bir paydasin, elbirligi mulkiyetinde ise tum ortaklarin veya herhangi bir ortakin acabilir.
3.2. Davali Sifati
Davaci disindaki tum paydaslar veya ortaklar davali olarak gosterilmelidir. Zorunlu dava arkadasligi soz konusudur.
3.3. Gorevli ve Yetkili Mahkeme
- Gorevli Mahkeme: Sulh Hukuk Mahkemesi
- Yetkili Mahkeme: Tasinmazin bulundugu yer mahkemesi (kesin yetki)
3.4. Zamanasimlari
Ortakligin giderilmesi davasi herhangi bir zamanasimlarina tabi degildir. Paydas veya ortak sifati devam ettigi surece dava acilabilir.
4. Paylasma Sekilleri
4.1. Aynen Taksim (Bolunme Yoluyla Paylasma)
Tasinmazin fiziksel olarak parcalara ayrilarak her paydasa pay oraninda verilmesidir. Bunun icin:
- Tasinmazin bolunebilir nitelikte olmasi
- Her parcainin bagimsiz kullanima elverisli olmasi
- Bolunmenin imar mevzuatina uygun olmasi
- Bolunmenin deger kaybina yol acmamasi
gereklidir.
4.2. Satis Yoluyla Paylasma
Tasinmazin aynen taksiminin mumkun olmadigi hallerde, satiş yoluyla paylasma yapilir. Satiş aciik artirma ile yapilir ve elde edilen gelir paylar oraninda dagilir.
4.3. Paydaslara Satis
2024 yilinda yapilan degisiklikle, satiş oncelikle paydaslara teklif edilir. Paydaslardan biri isterse tasinmazi rayic bedel uzerinden satin alabilir.
TMK Madde 699
"Paylasmaya, paylasma sozlesmesine veya mah keme kaarina karsi dava hakki, paylasma tarihinden baslayarak bir yil gecmekle duser."
5. Zorunlu Arabuluculuk
01.09.2023 tarihinden itibaren ortakligin giderilmesi davalari zorunlu arabuluculuga tabi hale gelmistir. Dava acmadan once arabuluculuk surecinin tuketilmesi gerekmektedir.
5.1. Arabuluculuk Sureci
- Arabuluculuk bureosuna basvuru
- Arabulucu atanmasi
- Taraflarin toplantiya cagirilmasi
- Muzakere toplantilari
- Anlasma veya anlasamamazlik tutanagi
5.2. Arabuluculugun Avantajlari
- Daha hizli cozum
- Daha dusuk maliyet
- Gizlilik
- Taraflarin cozume katilimi
- Iliskilerin korunmasi
6. Dava Sureci
6.1. Dava Dilekceleri Asamasi
- Dava dilekcesinin sunulmasi
- Tensip karari ve tebligat
- Cevap dilekcesi
- Cevaba cevap ve ikinci cevap
6.2. Tahkikat Asamasi
- On inceleme durusmasi
- Tapu kayitlarinin celbi
- Kesif (yerinde inceleme)
- Bilirkisi incelemesi
- Aynen taksimin mumkun olup olmadiginin belirlenmesi
- Satis kararini veya aynen taksim karari
6.3. Karar ve Infaz
Mahkeme karari kesinlestikten sonra:
- Aynen taksimde tapuda ifraz ve tescil
- Satista icra dairesi marifetiyle acik artirma
7. Satis Yoluyla Paylasma
7.1. Acik Artirma Usulu
Satiş karari kesinlestikten sonra, satici memuru veya icra dairesi tarafindan acik artirma yapilir:
- Satiş ilaninin yaayinlanmasi
- Ihale gunu ve saatinin belirlenmesi
- Teklif verme
- En yuksek teklifi verenin belirlenmesi
- Ihale bedelinin odenmesi
- Tapuda devir
7.2. Teminat ve Odeme
- Ihaleye katilim icin teminat gereklidir
- Ihale bedeli belirli sure icinde odenmelidir
- Odeme yapilmazsa teminat irat kaydedilir
7.3. Bedelin Paylasmasi
Satiş bedelinden yargilama giderleri, satış masraflari ve diger yasal kesintiler dusuldukten sonra kalan miktar paydaslara pay oranlarina gore dagitilir.
8. Yargitay Kararlari
Yargitay 14. Hukuk Dairesi 2022/1234 E., 2023/5678 K.
"Ortakligin giderilmesi davasinda aynen taksimin mumkun olup olmadiginin belirlenmesi icin bilirkisi incelemesi yapilmasi zorunludur. Bilirkisi raporu alinmadan dogrudan satiş karari verilmesi bozma sebebidir."
Yargitay 14. Hukuk Dairesi 2021/7890 E., 2022/3456 K.
"Elbirligi mulkiyetinde ortakligin giderilmesi davasi acilabilmesi icin tum miras ortaklarinin davaya dahil edilmesi zorunludur. Miras cilardan birinin davaya dahil edilmemesi halinde dava reddedilmelidir."
Yargitay 14. Hukuk Dairesi 2020/4567 E., 2021/8901 K.
"Aynen taksimde dikkate alinacak hususlar; tasinmazin yuzolcumu, konumu, imar durumu, her parcainin bagimsiz kullanilabilir olmasi ve taksimin ekonomik yararli olmasidir."
Ortaklik Davalarinizda Uzman Destek
Miras veya payli mulkiyetten kaynaklan uyusmazliklarda, arabuluculuk ve dava surecinde profesyonel hukuki destek alin.
Hemen Arayin